Yumurta Donasyonu (Yumurta Bağışı)
Yumurta donasyonu kendi çocuğuna sahip olamayacak bir çok kadına çocuk sahibi olabilme olanağını sunmaktadır. Yumurtayı verecek ve alacak çiftlerin yeterince bilgilendirilmesi ve çeşitli hastalıklar açısından araştırılması çok önemlidir. Çiftler olayın psikolojik, legal ve ahlaki yönü ile ilgili kurallardan haberdar edilmelidirler.
Kimlere yumurta donasyonu önerilir?
• Rahimi olup erken menapoza giren ve yumurta üretemeyen kadınlar ( 40 yaş altında %1-2 kadın bu problemle karşı karşıyadır). Endometriozis, enfeksiyon veya kanser nedeni ile yumurtalıkları alınmış kadınlar. Fonksiyon göremeyen overle doğmuş genetik bozukluklu kadınlar ( turner's sendromu).Yumurta geliştirici ilaçlara az veya hiç cevap vermeyen kadınlar.
• Genetik hastalık taşıyıcısı olan ve bu hastalığı çocuklarına geçirme riski olan kadınlar (hemofili, Duchenne's muscular distrofisi, Huntington's koreası gibi). Kromozomal anomaliye bağlı tekrarlayan düşük yapan kadınlar. Bu gibi durumlarda hastalığın anne karnında tanısı olup gebelik sonlandırılabilmektedir, ancak bu çiftler için çok travmatik olmaktadır. Bu çiftlere IVF uygulanıp embriyo biyopsisi (PGD) ile sağlam çocuklar seçilebilmekte ve uterus içine yerleştirilebilmektedir. Ancak bu prosedür pahalı ve kompleks bir yol olarak bilinmektedir.
• Yumurta reserve ve katilesi iyi olmayan, tekrarlayan başarısız IVF denemeleri olan kadınlar.
• Yaşı ileri olup menapoz nedeniyle fonksiyon görmeyen overlere sahip olan kadınlar.
Yumurta donasyonu için vericilerin seçilmesi
• Yumurta bağışlayan kişilerin çoğu bunu para karşılığında yapmakta ve onlara belli ücretler ödenmektedir.
• Yumurtayı bağışlayan kişi çiftin bildiği birisi veya hiç tanımadığı kişiler olabilir.
• Yumurta bağışlayan kişiler 21-35 yaş arasında ve sağlıklı kişiler olmalıdır.
• Daha önce sağlıklı çocuk doğurmuş olanlar tercih edilir.
• Zeka geriliği ile ilgili aile hikayeleri olmamalıdır.
• Aile hikayelerinde kalıtsal hastalıklarla ilgili problem olmamalıdır. Sperm analizi: Yumurtaların toplandığı gün baba adayından sperm örneği alınır ve bu örnek tüpbebek işlemi için hazırlanır.
Verici için tarama testleri
Vericiler enfeksiyon hastalıkları( HIV, hepatit B ve C, sitomegalovirus, sifiliz, klamidya), genetik hastalıklar ( karyotip analizi ve kistik fibrosis taraması) açısından araştırılmalı, kan grupları ve Rh durumları saptanmalıdır. Belli etik kökeni olanlarda talasemi ve orak hücreli anemi açısından taramalar yapılmalıdır.
Yumurta vericilerinin bilgilendirilmesi
Donörler kurallar hakkında yeterince bilgilendirilmeli, ancak bunları kabul etmesi için zorlanmamalıdır. Bilgilendirme seansında aşağıdaki konular konuşulmalıdır.
• Çocuğu doğuracak anne ve eşi çocuğun anne ve babasıdır.
• Donasyon sonucu doğan çocuk 18 yaşına geldiği zaman veya daha önce evlenmeye niyeti var ise donor hakkında donörün kimliği belirtilmeksizin bilgi alma hakkına sahiptir.
• Yumurta vericisi kendi veya alıcının kimliğinin açıklanmayacağını bilmelidir.
• Verici sosyal, psikolojik ve yasal belirsizlikler ve bazen doğumun olamayabileceği açısından bilgilendirilmelidir.
• Verici genetik açıdan evladı olan çocuğun karekteri ve varlığı hakkında bilgilendirilmeyeceğini kabul etmelidir.
• Verici onun yumurtasından embriyo oluşturulup rahim içine yerleştirilmesi aşamasına kadar tedavinin herhangi bir aşamasında tedaviyi reddetme ve bu işten vazgeçme hakkına sahiptir.
• Yumurta geliştirici ilaçlara az cevap veya tedavinin yan etkileri nedeniyle tedavi siklusunun iptali ihtimali bulunmaktadır. Yine yumurtaların toplanmasından sonra ortaya çıkabilecek ovarian hipersitimulasyon hakkında verici bilgi sahibi olmalıdır.
• Hangi vericinin kime yumurta verdiği hakkındaki bilgiler kayıt edilerek saklanmalıdır.
Alıcı çiftin değerlendirilmesi
Doktor çiftin tıbbi ve aile hikayesini gözden geçirmeli ve gerekli muayeneleri yapmalıdır.Çift tedavi aşamaları hakkında bilgilendirilmelidir. Sperm analizi mutlaka yapılmalıdır.
Alıcının bilgilendirilmesi
Yumurta alan çift doğacak bebeğin yasal ebeveynleri olacaklarını ve çocuğun bütün maddi sorumluluğunun kendilerine ait olduğunu bilmelidirler.
Bilgi veren kişi çifte, tanıdıkları ve ilişkide olacakları bir kişiden veya hiç tanımadıkları birinden mi yumurta almayı istediklerini sorabilir.
Alıcı çift tedavi sonucu gebelik veya canlı doğum olamayabileciği, tedavinin yan etkileri ve çoğul gebelik hakkında bilgilendirilmelidir.
Bilgilendirme seansında alıcı çifte, vericinin enfeksiyon ajanları ve genetic açıdan araştırıldığı anlatılmalıdır, yine çift tedavinin maliyeti hakkında bilgi sahibi olmalıdır.
Hiçbir tarama proramının garantili olmadığı çifte açıklanmalıdır. Çok küçükte olsa enfeksiyon kapma veya genetic hastalığa sahip( kistik fibrosis gibi) çocuk doğurma olasılıkları olduğunu bilmelidirler.
Menapozdan sonra ileri yaşta donasyon sonucu gebe kalan kadınlarda gebeliğe ve doğuma bağlı komplikasyonların gelişme olasılığının daha yüksek olduğu anne adayına bildirilmelidir.
Alıcı için tarama testleri
Doktor alıcının rahimini değerlendirmek için ultrasonografi yapıp, rahim filmi isteyebilir. Kansızlığı saptamak için kan sayımı ve verici ile eşleyebilmek için kan grubu tahlili istenir. Alıcının kızamıkçık ve sitomegalo viruse karşı bağışıklığı araştırılır, eğer kızamıkçık geçirmemişse aşı yapılarak bağışıklık sağlanır.
Eğer alıcı kadın 40 yaş üzerinde ise kan şekeri düzeyine bakılmalıdır. Çünkü diabet hastalarında gebelik çeşitli komplikasyonlarla seyretmektedir.
Yine çift HIV, hepatit B ve C açısından test edilmelidir.
Verici ve alıcının eşlenmesi
Alıcı ve verici etnik yapılarına ve saç, göz rengi, boy, kilo gibi fizik özelliklerine göre eşlenmeye çalışılacaktır. Ancak alıcı çift bu eşlenmenin garantili olmadığı konusunda bilgilendirilmelidir.
Genellikle verici sıkıntısı olduğundan bir vericinin yumurtalarını iki alıcı paylaşmaktadır.
İzin belgesi
Tedaviye başlamadan önce verici ve alıcıdan yazılı izin belgesi alınmalıdır. Donörler yumurtalarının kullanılacağı, oluşan embriyoların dondurulup saklanacağını bildiklerine dair yazılı belgeyi imzalamalıdırlar.
Daha detaylı bilgi için Tel: 0 392 366 32 17
arayabilirsiniz veya
form
doldurmak için tıklayınız.
|
